Uitverkoren volk of volk van vrijwilligers? Sjavoe’ot in Israël

Met het Pinksterfeest vieren joden Sjavoe’ot, het Wekenfeest. De hele nacht wordt gestudeerd in de Thora, en er wordt kwarktaart gegeten, als een gedachtenis aan het geven van de Thora op de berg Sinai.

—————————————————————————————————————————-

Is er een christelijk feest waarin we zo nadrukkelijk onze blijdschap uiten over het feit dat wij uit Gods handen de Bijbel hebben ontvangen?

Joden vieren het feit dat Israël is uitverkoren om een speciale verbinding te hebben met de thora en de geboden. Sommige joden hebben het daar moeilijk mee. Betekent dat, dat joden zichzelf moeten zien als een betere mensen in Gods ogen? Wat betekent de uitverkiezing van Israël dan?

God zegt in Zijn Thora. “Mozes leidde het volk uit het kamp, God tegemoet. Zij stonden onder aan de berg” (Ex. 19:17)

Rabbi Avdimi bar Hama bar Hasa zegt daarover:

“Stonden onder aan de berg” betekent niet aan de voet van de berg, maar letterlijk onder de berg Sinai. Deze woorden leren ons, dat God de berg beet pakte en haar omdraaide en boven het hoofd van de mensen hield als een gigantische badkuip. God sprak: “als je de Thora aanvaard, is het goed; zo niet, zal dit je graf zijn.”

Het aanvaarden van de Thora was bepaald geen privilege maar eerder een ultimatum. Israël accepteerde de Thora om zichzelf te beschermen.

Rav Aha bar Yaakov zegt daarom dat dit verbond met God waarschijnlijk in een rechtszaak niet overeind zou blijven. Als een hemelse rechter zou vragen waarom iemand de geboden niet gehoorzaam was, zou iemand gewoon kunnen uitleggen dat het verbond met God met de wang was opgelegd, en om die reden nooit een geldig contract geweest was.

Rava legt vervolgens uit dat honderden jaren later, in de tijd van Esther, het Joodse volk uiteindelijk vrijwillig de Thora geaccepteerd heeft. Er staat immers in Esther 9:27,

“De Joden stelden vast en namen de verplichting op zich, voor zichzelf, voor het nageslacht er voor allen die zich bij hen zouden aansluiten.”

Waarom staat er “stelden vast” en bovendien “namen de verplichting op zich”? Is dat geen overbodige verdubbeling? Maar Rava legt uit: “de Joden besloten om vast te stellen, maar nu vrijwillig, dat de Thora gehoorzaamd zou worden. Wat ze eerder onder dwang hadden aanvaard. En zij namen de verplichting op zich, maar nu vrijwillig, dat zij de Thora toch wilde aanvaarden.

De verkiezing van Israël om de Thora te aanvaarden is theologisch dus niet zo belangrijk. Die verkiezing werd aan de voet van de berg afgedwongen en opgelegd. Uiteindelijk is het onze vrije keuze om de Thora te aanvaarden en ons die eigen te maken, vrijwillig en zonder dwang van buiten.

(Vrij naar Sarah Wolf, assistant professor of Talmud and rabbinics at the Jewish Theological Seminary in New York.)